Savcılığa Suç Duyurusu Nasıl Yapılır? Dilekçe Örneği ve Süreç (2026)

Suç duyurusu, bir suçun işlendiğini Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa (polis ya da jandarma) bildirmektir. Yazılı dilekçeyle veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir, harç ödenmez ve avukat tutmak zorunlu değildir (CMK m. 158).

Kolay görünen bu başvurunun sonucunu ise çoğu zaman dilekçenin içeriği belirler. Bakırköy Adliyesi'nde ceza dosyalarını takip eden bir Bağcılar ceza avukatı olarak, en sık gördüğümüz sorun suç duyurusunun yapılmaması değil, olayların ve delillerin dilekçeye eksik yazılmasıdır. Bu yazıda suç duyurusunun nereye ve nasıl yapılacağını, bir dilekçe örneğini ve başvurudan sonra hem şikâyetçiyi hem de şikâyet edilen kişiyi neyin beklediğini anlatıyoruz.

Suç Duyurusu ile Şikâyet Arasındaki Fark

Günlük dilde aynı anlamda kullanılsalar da iki kavram hukuken farklıdır:

• İhbar (suç duyurusu): Herhangi bir kişinin, bir suçun işlendiğini yetkili makamlara bildirmesidir. Suçtan zarar görmüş olmanız gerekmez.
• Şikâyet: Suçtan doğrudan zarar gören kişinin (mağdurun) failin cezalandırılmasını istemesidir. Bazı suçlarda soruşturma ancak şikâyet üzerine başlar.

Bu ayrım, özellikle süre bakımından önemlidir. Kasten öldürme, yağma veya nitelikli dolandırıcılık gibi suçlar re'sen soruşturulur; savcılık bunları öğrendiği anda harekete geçmek zorundadır ve şikâyetten vazgeçmeniz soruşturmayı durdurmaz.

Basit yaralama, hakaret, tehdidin bazı hâlleri veya konut dokunulmazlığının ihlali gibi suçlar ise şikâyete bağlıdır. Bu suçlarda şikâyet hakkı olan kişi, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma yapılamaz (TCK m. 73). Kasım 2024'te yapılan değişiklikle hakaret suçunda şikâyet süresi, ne şekilde olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yılı geçemez.

Hangi suçun şikâyete bağlı olduğunu Türk Ceza Kanunu'nda her suçun kendi maddesinde görürsünüz: maddede "şikâyet üzerine soruşturulur" ifadesi geçiyorsa suç şikâyete bağlıdır.

Suç Duyurusu Nereye Yapılır?

CMK m. 158 suç duyurusu için birden fazla kapı tanır:

1. Cumhuriyet Başsavcılığı: Adliyedeki savcılık büroları veya mesai dışında nöbetçi savcılık üzerinden dilekçe verilir. İfadeniz tutanağa da geçirilebilir.
2. Kolluk: En yakın polis merkezi veya jandarma karakolu suç duyurunuzu alır, ifadenizi tutanağa geçirir ve evrakı savcılığa iletir. Acil ve devam eden bir tehlike varsa ilk adres burasıdır.
3. Valilik, kaymakamlık veya mahkeme: Buralara verilen dilekçeler ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
4. Yurt dışından: Yurt dışında işlenip Türkiye'de takibi gereken suçlar için Türkiye'nin elçilik ve konsolosluklarına da başvurulabilir.
5. Elektronik ortam: e-İmza veya mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portalı üzerinden savcılığa dilekçe gönderebilirsiniz. e-Devlet şifresiyle giriş dosyaları görüntülemeye yeter, ancak dilekçe göndermek için elektronik imza gerekir.

Hangi şehirdeki savcılığa başvuracağınızı dert etmeyin. Kural olarak suçun işlendiği yer savcılığı yetkilidir, ancak başka bir savcılığa verdiğiniz dilekçe geri çevrilmez; dosya yetkisizlik kararıyla yetkili savcılığa gönderilir. Bu sadece zaman kaybettirir, hak kaybettirmez.

Suç Duyurusu Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Kanun suç duyurusu için belirli bir şekil öngörmez. Ama savcılığın dosyayı ciddiye alıp delil toplamaya başlaması, dilekçenin şu unsurları içermesine bağlıdır:

• Başvurduğunuz makam: Örneğin "Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığına" veya "Nöbetçi Cumhuriyet Başsavcılığına".
• Kimlik ve iletişim bilgileriniz: Ad soyad, T.C. kimlik numarası, tebligat adresi ve telefon. Savcılık size ulaşamazsa ifadeniz alınamaz.
• Şüpheli: Biliyorsanız adı ve adresi. Bilmiyorsanız "kimliği tespit edilecek şahıs veya şahıslar" yazılır; failin kim olduğunu bulmak savcılığın işidir.
• Suç tarihi ve yeri: Mümkün olduğunca kesin. Şikâyet süresinin hesabı bu tarihe göre yapılır.
• Olaylar: Ne oldu, kim ne yaptı, kim gördü? Her olayı ayrı paragrafta, kronolojik sırayla yazın.
• Deliller: Mesaj ve e-posta kayıtları, dekontlar, fotoğraf ve videolar, sağlık raporu, tanıkların adları ve adresleri, kamera bulunan yerler.
• Talep: Şüpheli hakkında soruşturma başlatılması, delillerin toplanması ve kamu davası açılması. Şikâyete bağlı suçlarda "şikâyetçi olduğumu" ifadesini mutlaka ekleyin.

Suçun kanundaki adını ve madde numarasını yazmak zorunda değilsiniz. Olayı doğru anlatırsanız hukuki nitelendirmeyi savcılık yapar. Yanlış madde yazmak dilekçeyi geçersiz kılmaz, ama olayı eksik anlatmak dosyayı zayıflatır.

Suç Duyurusu Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki şablon dolandırıcılık gibi malvarlığına karşı bir suç için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki açıklamaları silip kendi olayınıza göre doldurun.

Dilekçeyi Doldururken Dikkat Edilecekler

Olayları tarih tarih yazın. "Beni dolandırdı" demek yeterli değildir. Savcılık, suçun unsurlarının oluşup oluşmadığına olay anlatımına bakarak karar verir. Dolandırıcılıkta örneğin hileli davranışın ne olduğu ve paranın hangi vaatle gönderildiği açıkça yazılmalıdır.

Delilleri sadece saymayın, ekleyin. Mesaj kayıtlarını ekran görüntüsü olarak çıktı alıp ekleyin, ama asıllarını silmeyin; gerekirse cihaz incelemesi istenebilir. Banka, operatör ve kamera kayıtları gibi sizin ulaşamadığınız delilleri ise "getirtilmesini talep ederim" diyerek gösterin. Kamera kayıtları kısa sürede silindiğinden bu talebi geciktirmeyin.

Duygusal ifadelerden ve tahminlerden kaçının. Dilekçe bir şikâyet mektubu değil, bir soruşturmanın başlangıç belgesidir. Gördüğünüzü ve bildiğinizi yazın; tahminlerinizi "kanaatimce" diye ayırın.

Dilekçenin bir örneğini saklayın. Elden verdiğiniz dilekçenin bir nüshasına kayıt numarası yazdırın veya savcılıktan "soruşturma numarası" (yıl/sayı formatında) isteyin. Dosyayı sonradan bu numarayla takip edersiniz.

Suç Duyurusundan Sonra Ne Olur?

Dilekçeniz savcılığa ulaştığında izlenen yol kabaca şöyledir:

1. Ön değerlendirme: İddia edilen fiilin suç olmadığı araştırmaya gerek olmadan açıkça anlaşılıyorsa veya dilekçe soyut ve genel nitelikteyse savcılık soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verir (CMK m. 158/6). Bu durumda şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı bile verilmez.
2. Soruşturma: Aksi hâlde soruşturma başlar. Sizin ifadeniz alınır, deliller toplanır, şüphelinin ifadesine başvurulur. Bilirkişi, kamera, banka ve operatör kayıtları bu aşamada istenir.
3. Uzlaşma: Bazı suçlarda kanun gereği önce uzlaştırma denenir. Taraflar anlaşırsa soruşturma sona erer.
4. Karar: Soruşturmanın sonunda savcılık ya iddianame düzenleyerek kamu davası açar ya da yeterli şüphe oluşturacak delil bulunamadığında kovuşturmaya yer olmadığına (KYOK) karar verir (CMK m. 172).

Kamu davası açılırsa yargılama ceza mahkemesinde sürer. Mahkeme sonunda iki yıl veya daha az hapis cezası verirse, koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verebilir. Bu, mağdur açısından cezanın hemen infaz edilmemesi ama zararın giderilmesinin şart olması anlamına gelir.

Savcılığa Şikâyet Edilen Kişiye Ne Olur?

Hakkınızda suç duyurusunda bulunulmuş olması, suçlu olduğunuz anlamına gelmez. Ancak süreci ciddiye almanız gerekir.

Soyut bir şikâyet hakkında soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilirse size şüpheli sıfatı verilmez ve çoğu zaman bundan haberiniz bile olmaz. Soruşturma başlarsa şüpheli sıfatını alırsınız ve kural olarak ifadeniz alınmak üzere telefonla veya yazılı olarak kolluğa ya da savcılığa çağrılırsınız.

İfade sırasında susma hakkınız ve avukat (müdafi) yardımından yararlanma hakkınız vardır. Ne söylediğiniz dosyanın geri kalanını belirleyeceğinden, ifadeye gitmeden önce suçlamayı ve delilleri öğrenmeniz ve bir avukatla görüşmeniz önerilir. Bu hakların ayrıntısını şüpheli ve sanık hakları rehberimizde anlattık.

Şikâyete bağlı suçlarda mağdur şikâyetinden vazgeçebilir; bu durumda soruşturma veya dava düşer. Re'sen soruşturulan suçlarda ise şikâyetçinin vazgeçmesi süreci durdurmaz.

Hakkımda Şikâyet Var mı? Nasıl Öğrenilir?

Bu soru, özellikle bir tartışma veya ticari anlaşmazlıktan sonra sık sorulur. Kısa cevap: soruşturma aşamasındaki dosyaları e-Devlet üzerinden göremezsiniz.

Soruşturma kural olarak gizlidir (CMK m. 157). e-Devlet'teki dava dosyası sorgulama ve UYAP Vatandaş Portalı, genellikle iddianame kabul edilip dosya mahkemeye geldikten sonraki aşamayı gösterir. Adli sicil kaydı ise yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyetleri içerir. Yani bu ekranlarda bir şey görmemeniz, hakkınızda bir soruşturma olmadığı anlamına gelmez.

Bir soruşturmadan haberdar olmanın en yaygın yolu ifadeye çağrılmaktır. İfade çağrısı aldıysanız, dosya numarasını not alın ve gitmeden önce bir avukata danışın.

Dolandırıcılık uyarısı: "Hakkınızda dava açıldı", "yasal takip başlatıldı" gibi SMS veya aramalarla ödeme isteyen kişiler savcılık veya icra dairesi değildir. Resmî makamlar telefonla para istemez.

Bu tür mesajlardaki bağlantılara tıklamayın; dosyanız olup olmadığını e-Devlet'e kendiniz girerek kontrol edin. İcra dosyaları için yolu icra dosyası sorgulama rehberimizde anlattık.

Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına (KYOK) İtiraz

Savcılık soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse, karar suçtan zarar görene tebliğ edilir ve kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir (CMK m. 172).

İtiraz, kararın size tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, kararı veren savcının bölgesindeki ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır (CMK m. 173). İtiraz dilekçesinde kamu davası açılmasını gerektiren olayları ve delilleri göstermeniz gerekir; savcılığın hangi delili toplamadığını veya hangi olayı değerlendirmediğini somut olarak yazın.

Hâkimlik itirazı yerinde bulursa savcılık iddianame düzenlemek zorundadır. Reddederse itiraz edeni giderlere mahkûm eder. Kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen bir dosyada aynı fiil için sonradan dava açılması ancak yeni delil bulunması ve sulh ceza hâkimliğinin bu yönde karar vermesiyle mümkündür.

Asılsız Suç Duyurusunun Sonuçları: İftira

Suç duyurusu bir hak olduğu kadar sorumluluk da doğurur. İşlemediğini bildiği hâlde bir kimse hakkında soruşturma başlatılmasını sağlamak için ona suç isnat eden kişi iftira suçunu işler ve 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m. 267). Delil uydurularak yapılan iftirada ceza yarı oranında artar.

Burada kilit nokta bilme unsurudur. İyi niyetle, gördüğünüzü ve bildiğinizi anlatarak yaptığınız bir suç duyurusu kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlansa bile iftira oluşmaz. İftira, suçsuzluğu bilinen birinin bilerek suçlanmasıdır.

Uygulamada sık karşılaştığımız bir yanlış, alacak tahsili veya boşanma sürecinde karşı tarafa baskı kurmak için suç duyurusu yapılmasıdır. Ödenmeyen bir borç tek başına suç değildir; bunun yolu çoğu zaman icra takibi veya hukuk davasıdır. Ceza yoluna ancak ortada gerçekten bir suç varsa başvurulmalıdır.

Hukuki Destek

Suç duyurusunu kendiniz yapabilirsiniz. Ancak dosyanın kaderini çoğu zaman ilk dilekçe ve ilk ifade belirler: eksik anlatılan bir olay soruşturmanın yanlış suç tipinden yürümesine, zamanında istenmeyen bir kamera kaydı ise delilin kaybolmasına yol açar.

Av. Hasan Can Güler, soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde hem müşteki (mağdur) vekili hem de şüpheli ve sanık müdafii olarak dava takibi yapmaktadır. Ceza hukuku alanındaki hizmetlerimizi Bağcılar ceza avukatı sayfamızda, Bakırköy Adliyesi'ndeki savcılık ve mahkemelerin yerini ise Bakırköy Adliyesi rehberimizde bulabilirsiniz.

İlgili hükümlerin güncel metnine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Suç duyurusu için harç veya ücret ödenir mi?

Hayır. Savcılığa veya kolluğa yapılan suç duyurusu için harç ya da başvuru ücreti alınmaz. Avukatla başvurmanız da zorunlu değildir; dilekçeyi kendiniz verebilir veya ifadenizi sözlü olarak tutanağa geçirtebilirsiniz.

Suç duyurusu e-Devlet'ten yapılabilir mi?

e-Devlet şifresiyle dosyalarınızı görüntüleyebilirsiniz, ancak savcılığa dilekçe göndermek için UYAP Vatandaş Portalı'na e-imza veya mobil imza ile giriş yapmanız gerekir. Elektronik imzanız yoksa dilekçeyi adliyedeki savcılık bürosuna veya nöbetçi savcılığa elden verebilir ya da en yakın karakola başvurabilirsiniz.

Suç duyurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Kanunda bir süre yoktur. Delil toplanması gerekmeyen basit dosyalar birkaç hafta içinde sonuçlanabilirken bilirkişi incelemesi, banka veya operatör kaydı gereken dosyalar aylarca sürebilir. Dosyanın aşamasını soruşturma numarasıyla savcılıktan veya avukatınız aracılığıyla öğrenebilirsiniz.

Suç duyurusundan vazgeçilebilir mi?

Şikâyete bağlı suçlarda mağdur şikâyetinden vazgeçebilir; bu durumda soruşturma veya dava düşer. Re'sen soruşturulan suçlarda ise vazgeçmek süreci durdurmaz, savcılık soruşturmaya devam eder. Vazgeçerken şahsi haklarınızdan da açıkça vazgeçerseniz sonradan hukuk mahkemesinde tazminat davası açamayabilirsiniz (TCK m. 73/7).

Şikâyet süresi kaçırılırsa ne olur?

Şikâyete bağlı bir suçta 6 aylık süre geçmişse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Bu durumda olayın şikâyete bağlı olmayan başka bir suç oluşturup oluşturmadığı ve hukuk yolunda tazminat istenip istenemeyeceği değerlendirilmelidir. Re'sen soruşturulan suçlar için şikâyet süresi yoktur; yalnızca dava zamanaşımı süreleri geçerlidir.

Savcılığa şikâyet edilen kişi suçlu sayılır mı?

Hayır. Masumiyet karinesi gereği, hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmayan herkes suçsuz sayılır. Şikâyet yalnızca bir soruşturmanın başlangıcıdır; çok sayıda şikâyet, delil yetersizliği nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanır.