Bağcılar'da Boşanma ve Aile Hukuku Davalarında Yanınızdayız

Bağcılar'da yaşayan müvekkillerimizin bize en sık sorduğu soru budur ve cevabı çoğu kişinin beklediğinden farklıdır: Bağcılar'ın kendisine ait bir adliyesi yoktur. İlçe, Bakırköy Adliyesi'nin yargı çevresi içinde yer alır. Dolayısıyla Bağcılar'da ikamet eden bir kişinin açacağı boşanma davası, Bağcılar'da değil, Bakırköy Adliyesi'ndeki Aile Mahkemeleri'nde görülür.

Bakırköy Adliyesi yalnızca Bağcılar'a değil, altı ilçeye birden hizmet verir. Aynı adliyenin yargı çevresindeki ilçeler şunlardır:

• Bağcılar
• Bahçelievler
• Bakırköy
• Esenler
• Güngören
• Zeytinburnu

Bu ilçelerden herhangi birinde oturuyorsanız dosyanız aynı adliyede, çoğu zaman aynı mahkeme uygulamalarıyla karşınıza çıkar. Büromuz Bağcılar İstoç merkezli olduğu için duruşmalarımızın önemli bir kısmı Bakırköy Adliyesi'nde geçer; bu da hem tevzi aşamasındaki pratik detayları hem de mahkemelerin yerleşik yaklaşımını yakından bilmemizi sağlar.

Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir; Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise TMK md. 168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Yani Bağcılar'da oturuyor olmanız tek başına belirleyici değildir; eşinizin yerleşim yeri veya son ortak konutunuz farklı bir ilçedeyse dava başka bir adliyede de açılabilir. Yetkinin yanlış belirlenmesi, karşı tarafın yetki itirazıyla davanın haftalarca gecikmesine yol açar.

Boşanma davasının hangi yoldan ilerleyeceği, hem süreyi hem de maliyeti belirleyen ilk ayrımdır. Eşler boşanma ve boşanmanın tüm sonuçları (nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı) konusunda mutabıksa yol anlaşmalı boşanmadır. Bu kalemlerden herhangi birinde uyuşmazlık varsa dava çekişmeli olarak görülür.

Anlaşmalı boşanma, TMK md. 166/3'e dayanır ve iki mutlak şartı vardır: evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin protokol üzerinde anlaşmış olması. Hâkim tarafları bizzat dinler, iradelerinin serbestçe oluştuğuna kanaat getirir ve protokolü uygun bulursa boşanmaya hükmeder. Süreç çoğu zaman tek celsede tamamlanır. Buradaki kritik nokta protokolün içeriğidir: iştirak nafakasının artış oranı, kişisel ilişki saatlerinin netliği ve mal paylaşımı maddesi, boşanma sonrasındaki yılları doğrudan etkiler.

Protokolün nasıl kurulduğunu ve hangi maddelerin mutlaka yer alması gerektiğini anlaşmalı boşanma protokolü örneği yazımızda madde madde açıkladık; dilekçenin protokolle nasıl uyumlandırılacağı ise ayrı bir teknik konudur.

Anlaşmalı boşanmada sıkça gözden kaçan bir nokta daha vardır: hâkim tarafları bizzat dinlemek zorundadır ve bu duruşma vekil aracılığıyla yapılamaz. Yani avukatınız süreci baştan sona yürütse dahi, duruşma gününde her iki eşin de mahkemede hazır bulunması ve boşanma iradesini hâkim önünde beyan etmesi gerekir. Ayrıca protokolde eksiklik bulunması veya hâkimin protokolü çocuğun üstün yararına aykırı görmesi hâlinde, anlaşmalı olarak açılan bir dava çekişmeli boşanmaya dönüşebilir. Bu nedenle protokolün baştan doğru kurulması, yalnızca bir formalite değil, davanın tek celsede bitip bitmeyeceğini belirleyen asıl unsurdur.

Çekişmeli boşanmada ise mahkeme, boşanma sebebinin gerçekleşip gerçekleşmediğini ve tarafların kusur durumunu inceler. Süreç dilekçeler teatisi, ön inceleme ve tahkikat aşamalarından geçer; tanıklar dinlenir, deliller toplanır. Dava sürerken hâkim, TMK md. 169 uyarınca eşin ve çocukların geçimi için tedbir nafakasına, velayetin geçici düzenlenmesine ve gerekiyorsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararına hükmedebilir. Bu geçici kararlar, dava aylarca sürse bile tarafların ve çocukların bu süre içinde mağdur olmamasını sağlar; talep edilmedikleri takdirde ise gündeme gelmezler. Hangi boşanma sebebine dayanıldığı, ispat yükünü ve istenebilecek tazminat ile nafakayı doğrudan etkilediğinden, dava açılmadan önce kusur ve delil durumunun değerlendirilmesi sürecin en belirleyici adımıdır.

İlk görüşmeye gelirken elinizde bulunması işimizi hızlandıran ve dosyayı doğru kurmamızı sağlayan belgeler şunlardır:

• Nüfus cüzdanı veya kimlik fotokopisi
• Evlenme cüzdanı sureti
• Varsa müşterek çocukların kimlik bilgileri
• Nafaka talebi düşünülüyorsa gelir belgesi veya maaş bordrosu
• Mal paylaşımı gündeme gelecekse tapu, banka ve araç kayıtları
• İddialarınızı destekleyen mesaj, fotoğraf, rapor gibi deliller

Delillerin hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olması esastır. Uygulamada en sık karşılaştığımız hata, tarafların iyi niyetle topladığı bazı kayıtların hukuka aykırı sayılarak mahkemece değerlendirmeye alınmamasıdır; bu da hem emek hem zaman kaybı demektir. Delil toplama aşamasına başlamadan önce kısa bir hukuki değerlendirme almak, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.

İlk görüşmede amacımız size hemen bir dava vaat etmek değil, dosyanızın gerçekte hangi yola uygun olduğunu birlikte görmektir. Evliliğin süresi, çocuk durumu, eşinizin tutumu ve mal varlığının yapısı; davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi ilerleyeceğini, hangi mahkemenin yetkili olduğunu ve hangi taleplerin gerçekçi olduğunu belirler. Bu görüşmenin sonunda sürecin nasıl işleyeceğini, hangi aşamada ne yapılacağını ve öngörülebilir takvimi açıkça paylaşırız. Boşanma sürecinin yorucu bir dönem olduğunu biliyoruz; bu nedenle müvekkillerimize baştan net bir çerçeve sunmayı, sürpriz çıkarmamayı ilke ediniyoruz.

Çekişmeli süreçte hangi evrakların gerektiğini ve delil listesinin nasıl kurulduğunu çekişmeli boşanma ve gerekli evraklar rehberimizde ayrıntılı olarak bulabilirsiniz. Dosyanızın hangi yoldan ilerleyeceğinden emin değilseniz, önce kısa bir görüşmeyle durumunuzu birlikte değerlendirelim.